Vijesti Kultura i obrazovanje Stećci iz Rapćana‏

Stećci iz Rapćana‏

0

U Rapćanima postoje stećci o kojima se veoma malo zna. Sve je do ovog vremana ostalo tajnovito i u narodu bajkovito, a narodna predanja kažu da su tu pokojnike čuvale zmije poskoci.

U knjigama i pisanim dokumentima, o postojanju stećaka na području opštine Derventa, pominju se sela  Osinja, Crnča, Polje, Detlak, Velika Sočanica, a preko rijeke Ilove, sela podnu planine Krnjin.

Mjesno stanovništvo  kamene ploče ili blokove, to jest nadgrobne spomenike je uništavlo, a nazivali su ih  najčešće mramorima, kao neko obilježije. U ovim selima, ovih stećaka više nigdje nema.

Daleko od javnosti, i interesa arheologa, u selu Rapćani kod Dervente, nalazi se mjesto gdje postoje nadgrobni spomenici u obliku stećaka.

Ovo mjesto se nalazi na jednom, malom brdu iznad rječice Lupljanica. Preko rječice je selo Donji Detlak, gdje su već utvrđeni arheološki lokaliteti, gdje su bili stećici, staro groblje iz srednjeg vijaka na brdu Repište. Tu su i mnogi drugi arheološki detlovački lokaliteti, kao što su Ambarine, srednjovjekovni manastir, tumulusi iz Bronzanog doba i drugo, što znači, da ovi lokaliteti imaju neku zajedničku davnu vremnsku vezu i postojanost, što trebaju da potvrde stručnjaci – arheolozi.

Mještani  Rapćana, brdo  nazivaju kamenjar ili kamenik, zbog kamenja, koje se tu nalazi. Brdo je obraslo šibljem i viskom travom sa prostranim livadama sve do rječice Lupljanice. Njive, oranice i šume oko brda se nazivaju soburine.

O kamenju i soburinama narod ima svoja pripovijedanja i predanja, pa tako Simeun Mitrić, kaže, da je to na njegovoj zemlji koju je nasljijedio od oca i od njega čuo priče u vezi ogromnog kamenja, koje se tu nalazi.

-Ovaj veliki  kamen pokraj puteljka, moj otac je htio da podigne i odveze  kući. Kad je vidio da ispod  ima tri kostura, nije više to dirao. I drugi su pokušavali, pa kad su se uvjerili da je tu groblje, nisu odnijeli kamen, kaže Simeun Mitrić iz Rapćana.

Simeun je čuo od starijih ljudi da se ispod brda nalaze neke sobe i da su za nešta služile ljudima. Pričalo se da su to bile ostave za hranu, ili možda da su velike grobnice, gdje su sahranjivani važni ljudi iz tog vremna. Zbog ovih soba, sve njive okolo se nazivaju soburine.

Etnolog, Milenko S. Filipović u svojim zapisima pominje:  ”Na Kremeniku u naselju Kalenderovci ima Džinosvsko groblje. Tu su nekad bila tri, a sada je samo još jedan nadgrobni spomenik – stećak.’

‘Postoji mogućnost da se baš radi o ovom mjestu u Rapćanima, jer u Kalenderovcima, barem za sada, niko nije mogao da pokaže navedno mjesto, zvano Kremenik, gdje se nalazi Džinovsko groblje sa velikim kamenim blokovima.

Najvjerovatnije da je ono, što ljudi nazivaju sobama, zaista bilo groblje uklesano u kamen, ili, neki duhovni hram davnih predaka, gdje se održavao vjerski ritual ili molitva, opijelo i slično, što, za sada nije istraženo i arheološki obrađeno.

– Prema riječima Simeuna Mitrića, u narodu se vjeruje, da je tu iznad groblja bila neka gradina, da su ispod uklesane odaje – sobe u kamen. Priča se, da zmije otrovnice, to jest poskoci, kojih ima mnogo na tom mjestu, čuvaju tajne ulaza na vrata u soburine i grobna mjesta ispod kamenja, stećaka, gdje počivaju nepoznati pokojnici.

Savko Pećić Pesa

PODIJELI

OSTAVITI ODGOVOR

Please enter your comment!

Izneseni komentari su privatna mišljenja autora i ne odražavaju stavove redakcije portala Derventa Cafe. Molimo korisnike da se suzdrže od vrijeđanja, psovanja, provociranja i drugih oblika neprihvatljivog ponašanja.

Portal Derventa Cafe zadržava pravo da obriše komentare bez bilo kakve najave i objašnjenja te da preda podatke o IP adresama nadležnim institucijama u slučaju zahtjeva.

Please enter your name here

*

code