Vijesti Društvo Crtice iz derventske istorije: Ovako je nastala spomen-česma porodici Tasovac u centru...

Crtice iz derventske istorije: Ovako je nastala spomen-česma porodici Tasovac u centru grada

1

U periodu između dva svjetska rata u Derventi su živjele mnogobrojne ugledne i bogate srpske porodice, a jedna takva je i porodica Tasovac, kojoj je posvećena i spomen-česma u samom centru grada.

Kuće i zgrade , koje su imale ujedno i poslovne prostore, bile su izgrađene i smještene uglavnom u tadašnjoj zvanoj Srpskoj varoši. Dijelovi Srpske varoši, koju stariji Dervenćani još uvijek tako nazivaju u Derventi postoje i sad, ali sasvim malo je ostalo starih zgrada iz tog vremena.

Većina uglednih porodica su uglavnom za vrijeme Drugog svjetskog rata protjerane ili su jednostavno nestale. Najveći broj njih se preselio u Srbiju i tamo započeo novi život i rijetko su kad navraćali u Derventu, jer su im imanja i kuće oduzeti nacionalizacijom.

Poznata porodica Tasovac je svoju kuću i imanje imala preko puta nekada poznate bašte sa kafanom ”Staklenik”, u samom centru grada, gdje je sad izgrađen spomenik izginulim borcima u Odbrambeno-otadžbinskom ratu i Saborna crkva Uspenija Presvete Bogorodice.

Tasovci su bili trgovci, učeni i školovani ljudi. Boško Tasovac je bio direktor Zemaljske banke i jedan od prvih predsjednika Srpskog prosvjetnog i kulturnog društva ”Prosvjeta”, koje je osnovano 1910. godine.

O njemu je ostalo zabilježeno da je najviše volio da odsjeda u gostionici kod Jove Pavčića, koja je bila u neposrednoj blizini, a u njoj se, u to vrijeme, okupljalo najuglednije društvo Dervenćana.

Božidar Tasovac je igrao fudbal u Fudbalskom klubu ”Dečko” i ”Dobor”. Jakov Tasovac i njegova supruga Mitra su bili trgovci, a tokom rata su odselili u Srbiju i nastanili se u Beogradu.

Za svog života nisu doživjeli da im se imanje i kuća u Derventi vrate u vlasništvo. Dervenćani Milorad Radulović i Miodrag Pjeranović su prije nekoliko godina od opštine kupili zemljište za gradnju kuće.

Kad smo htjeli da prevedemo u svoje vlasništvo plac, uspostavilo se da je to nemoguće uraditi bez saglasnosti porodice Tasovac, jer je došlo do usvajanja novog Zakona o povratu oduzete imovine. U potrazi za porodicom Tasovac utvrdili smo da direktnih nasljednika, Mitre i Jakova Tasovac, više nema u Beogradu, ali da postoji, prvi naslednik po ženskoj lozi – profesor arihitekture Branislav Krstić, kazuje Milorad Radulović.

Prema riječima Radulovića i Pjeranovića, stari Krstić ih je u Bogradu veoma lijepo primio, a od svega što je želio bilo je da se na mjestu gdje je bila kuća njihovih predaka sagradi javna česma, gdje će se prolaznici moći okrepljivati, osvježiti i podsjećati na pokojnog Jakova i Mitru Tasovac.

Po želji Branislava Krstića, česma je izgrađena i puštena u rad i na taj način ispunjena obaveza da se ne zaboravi da su u Derventi nekad živjeli Tasovci.

Tako prolaznici navrate i osvježe se bisrom sa česme vodomom, a iznad obavezno čitaju natpis uklesan u mermeru:

”U spomen Mitre i Jakova Tasovac – građani Dervente”.

Iz knjige Savka Pećića “Derventske kaskade”

1 komentar

  1. Лијепа прича заиста и само још једна у низу трагичних прича српског народа у Босни.

OSTAVITI ODGOVOR

Please enter your comment!

Izneseni komentari su privatna mišljenja autora i ne odražavaju stavove redakcije portala Derventa Cafe. Molimo korisnike da se suzdrže od vrijeđanja, psovanja, provociranja i drugih oblika neprihvatljivog ponašanja.

Portal Derventa Cafe zadržava pravo da obriše komentare bez bilo kakve najave i objašnjenja te da preda podatke o IP adresama nadležnim institucijama u slučaju zahtjeva.

Please enter your name here