Vijesti Kultura i obrazovanje Nakon Rusije i Izraela, čarape sa izvornim motivima Dervente i pred Evropljanima...

Nakon Rusije i Izraela, čarape sa izvornim motivima Dervente i pred Evropljanima – FOTO

0
Čarape na sajmu u Sankt Peterburgu – Rusija

Sa izvornim derventskim etno motivima i narodnim nasljeđem, zahvaljujući vunenim čarapama iz kućne radinosti, uskoro će se, nakon posjetilaca Božićnog sajma u Sankt Peterburgu u Rusiji i sajma turizma u Tel Avivu u Izraelu, upoznati i svi oni koji dođu na najveće evropske sajmove turizma.

Čarape, rađene prema jednom od rijetkih sačuvanih uzoraka čarapa sa motivima karakterističnim za Derventu, u narednom periodu biće izlagane na štandovima Turističke organizacije Republike Srpske iz Banjaluke po turističkim sajmovima širom Evrope.

Šarane derventske čarape, koje su nekada bile dio svečane narodne nošnje Dervenćana, rađene su od vune, a krase ih zanimljivi motivi poput cvjetova, grančica i raznih geometrijskih oblika. Izrađuje ih Kata Stupar iz Dervente, na osnovu čarapa iz 50-ih godina koje je 70 godina čuvala porodica Mandić iz Osojaca.

Direktor „Turističke organizacije opštine Derventa“ Damir Kljajić kaže da ova ustanova godinama radi na pronalaženju različitih etno motiva na odjeći karakterističnoj za derventski kraj, te ih pokušava vrednovati i prezentovati široj javnosti.

– Zahvaljujući Kati Stupar saznali smo da Mandići godinama čuvaju čarape sa narodnim motivima, a koje su napravljene još polovinom prošlog vijeka. S obzirom na to da je riječ o veoma zanimljivom, lijepom i prije svega za narodno nasljeđe vrijednom primjerku, odlučili smo da budu izrađene i prezentovane replike. Treba naglasiti da su takve čarape i prije 70 godina bile veoma rijetke, a njihova je izrada zahtijevala veliku spretnost „radilja“, naglasio je Kljajić.

Dodaje da su čarape koje je izradila Stupareva izložene u Modriči na sajmu „Tradicija i ja“ krajem prošle godine i tada su predstavnici Turističke organizacije Republike Srpske odlučili da ih pokažu i u drugim zemljama.

– Predstavnici Turističke organizacije Republike Srpske preuzeli su nekoliko pari čarapa i poslali ih na Božićni sajam u Sankt Peterburgu u Rusiju, gdje su po prvi put izložene u inostranstvu. Potom je Stupareva izradila još nekoliko pari koji će Turistička organizacija Republike Srpske prezentovati na turističkim sajmovima po Evropi, ističe Kljajić.

Vlasnik uzorka na osnovu kojeg su izrađene čarape Braco Mandić iz Osojaca kaže da je riječ o radu njegove majke Anđe Mandić, koja je rođena 1930, godine u Tešićima u Gornjoj Lupljanici. Ona se udala 1955. godine u Mandiće u Donju Lupljanicu, a sa porodicom se kasnije preselila u Osojce.

– Majka je najvjerovatnije čarape isplela oko 1950. godine i nosila ih je kao „cura“, pa se može reći da su ovo djevojačke čarape. Pletene su od vune tanke vlasi i šarane su raznim motivima, rekao je Mandić.

Dodaje da je njegova majka nosila narodnu nošnju do 1969. godine, a čarape koje su do danas sačuvane nosila je u svečanim prilikama.

– Pronašao sam ih u majčinom sanduku za narodnu nošnju, u „kijeru“. U sanduku je majka držala i rubine, pregaču i druge dijelove nošnje. Sve je, nažalost uništeno, osim čarapa koje takođe nisu u najboljem stanju. S obzirom na to da sam želio da se sačuva tradicija, dao sam zadatak Kati Stupar i Radenki Lukić da naprave identične, istakao je Mandić.

Kata Stupar godinama izrađuje razne rukotvorine, te ih izlaže na privrednim i turističkim sajmovima. Naglašava da šarane čarape posebno zahtijevaju mnogo truda zbog korišćenja većeg broja boja, odnosno različite bojene vune.

– Drago mi je da mi je povjereno da uradim repliku, jer je riječ o zaista rijetkom i zanimljivom primjerku sa sačuvanim izvornim motivima. Još je veće zadovoljstvo to što su moj rad prepoznali u „Turističkoj organizaciji opštine Derventa“ i što je Turistička organizacija Republike Srpske odlučila da čarape, kao dio narodnog stvaralaštva predstavi na brojnim sajmovima, rekla je Stupareva.

Pojašnjava da je, pored strpljenja i spretnosti, za izradu čarapa, neophodna i veoma kvalitetna tanka vuna, koju je veoma teško nabaviti.

– U narednom periodu pokušaćemo da rješimo i taj problem, te da angažujemo ženu koja će da iščešlja i isprede što tanju vunu, kao bi čarape što više ličile na originalne. Inače, one su zbog svog kolorita veoma interesantne i privlačne za širu javnost, a zbog prirodnog materijala od kojih se izrađuju pogodne su i za svakodnevno nošenje – istakla je Stupareva.

Koga ćete podržati na izborima za načelnika opštine Derventa?

OSTAVITI ODGOVOR

Please enter your comment!

Izneseni komentari su privatna mišljenja autora i ne odražavaju stavove redakcije portala Derventa Cafe. Molimo korisnike da se suzdrže od vrijeđanja, psovanja, provociranja i drugih oblika neprihvatljivog ponašanja.

Portal Derventa Cafe zadržava pravo da obriše komentare bez bilo kakve najave i objašnjenja te da preda podatke o IP adresama nadležnim institucijama u slučaju zahtjeva.

Please enter your name here