Vijesti Društvo 120 godina vodovoda u Derventi (IV dio): Period izgradnje i proširenja

120 godina vodovoda u Derventi (IV dio): Period izgradnje i proširenja

0

U periodu socijalističke Jugoslavije (1945-1992) rasle su potrebe za vodom, prije svega zbog toga što se broj stanovnika gradskog naselja Derventa značajno povećavao, a pored toga razvijale su se privreda i javne usluge. Poboljšan je i životni standard stanovnika na selu, koji su željeli da u svojim domaćinstvima imaju dovoljne količine pitke vode.

U tom periodu pored postojećeg vodozahvata „Lupljanica”, izgrađena su još tri nova vodozahvata, a vodovodna mreža značajno je proširena.

Vodozahvat „Lupljanica“ poslije Drugog svjetskog rata dobijao je struju iz centrale fabrike tekstila, a 1957. godine priključen je na električnu mrežu dalekovoda iz Dervente. Rekonstrukcija cjevovoda do Dervente i izgradnja rezervoara “Gakovac” obavljeni su 1964. godine. Vodovodna mreža “Modran” izgrađena je 1975. godine, a obuhvatila je oko 400 seoskih domaćinstava modranskog područja. Tada je izgrađen i rezervoar na Tomasovom brdu, koji je proširen 1980. godine. Formirani vodozahvati “Perića vrelo” i “Vetmića vrelo” spojeni su na vodozahvat “Lupljanicu” 1984. godine.

Izgradnja vodozahvata “Koraće” bila je najveća komunalna akcija u Derventi poslije Drugog svjetskog rata. Istraživanja u selu Koraće, u opštini Brod, obavljena su 1970. godine, a potom je uslijedilo kopanje dva bunara kapaciteta oko 60 l/s vode. Izgrađeni su trafo-stanica, crpna stanica za pumpe i kontrolu rada vodozahvata, te sabirni bazen, cjevovod do Dervente i rezervoar “Bijelo brdo”. Vodozahvat je svečano pušten u rad u novembru 1971. godine, a svečanosti su prisustvovali najviši funkcioneri republičke i lokalne vlasti.

Vodozahvat “Novo Selo” formiran je 1987. godine pored rijeke Ukrine, u Novom Selu, u opštini Brod. Tri bunara na vodozahvatu bila su kapaciteta oko 30 l/s vode. Međutim, voda iz “Novog Sela” često je potrošačima stizala mutna i sa većim količinama željeza nego što je dozvoljeno. Problem je ublažavan češćim čišćenjem rezervoara.

Istraživanja voda u podnožju brda Plehan, u selu Modran, započela su 1984. godine, a vodozahvat “Bilića vrelo” je formiran 1987. godine. Izgrađeni su kaptaža, sabirni bazen i crpna stanica za pumpe sa opremom, te cjevovod do Tomasovog brda. Kapacitet vodozahvata bio je oko 7 l/s vode.

U gradskom naselju su 1956. godine postojale 34 javne česme i 281 kućni priključak. Vodozahvat “Lupljanica” davao je 1967. godine 11 l/s vode, imao je potencijala do 17 l/s vode, a za potrebe grada bilo je potrebno oko 50 l/s vode. Ugradnja vodomjera trajala je od 1967. do 1969. godine, a u tom periodu zatvarane su javne česme zbog nedostatka vode.

Voda je dovedena u dijelove gradskih naselja Gakovac 1968. godine, Potočani 1979, Kukavice i Omeragiće 1980. te u Žirovine 1987. godine. Rezervoar na Babinom brdu izgrađen je 1981, a crpna stanica “Gakovac” i rezervoar “Glavica” 1982. godine. Rezervoari na Babinom brdu i Gakovcu spojeni su cjevovodom 1984. godine, što je omogućilo bolje snabdjevanje Dervente vodom. Gradska vodovodna mreža je rekonstruisana 1984. godine.

U gradskom naselju Derventa, 1989. godine skoro sva domaćinstva bila su priključena na gradski vodovod. Vodovod je snabdijevao oko 15.000 stanovnika gradskog naselja i oko 16.000 stanovnika seoskih naselja. Potrebe za vodom 1989. godine iznosile su u prosjeku 90 l/s ili 518 l/dan po stanovniku, s tim da je stanovništvo gradskog naselja koje je stanovalo u kolektivnoj stambenoj gradnji trošilo znatno manje vode od stanovnika u individualnoj stambenoj gradnji.

Tokom ratnih operacija 1992. godine uništeni su vodozahvati „Koraće“ i „Novo Selo“ dok su manje oštećeni vodozahvati „Lupljanica“ i „Bilića vrelo“, te vodovodna mreža i rezervoari.

Česti kvarovi
Kvarovi na vodovodnoj mreži bili su česti 1980. godine. Tada je zabilježeno čak oko 800 kvarova na gradskoj mreži i oko 30 kvarova na cjevovodu od Koraća do Dervente.

I dio feljtona: https://www.derventacafe.com/feljton-o-120-godina-vodovoda-u-derventi-i-dio-jedan-od-prvih-sistema-u-bih/.

II dio feljtona: https://www.derventacafe.com/feljton-o-120-godina-vodovoda-u-derventi-ii-dio-vodovod-izmedu-dva-svjetska-rata/.

III dio feljtona: https://www.derventacafe.com/120-godina-vodovoda-u-derventi-narodna-sjecanja-na-kulu/

                                                 Autor mr Damir Kljajić

Koga ćete podržati na izborima za načelnika opštine Derventa?

OSTAVITI ODGOVOR

Please enter your comment!

Izneseni komentari su privatna mišljenja autora i ne odražavaju stavove redakcije portala Derventa Cafe. Molimo korisnike da se suzdrže od vrijeđanja, psovanja, provociranja i drugih oblika neprihvatljivog ponašanja.

Portal Derventa Cafe zadržava pravo da obriše komentare bez bilo kakve najave i objašnjenja te da preda podatke o IP adresama nadležnim institucijama u slučaju zahtjeva.

Please enter your name here